{"id":55,"date":"2026-05-27T09:36:00","date_gmt":"2026-05-27T07:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/devstaremasiwo.sprintproject.eu\/en\/?page_id=55"},"modified":"2026-05-27T09:36:34","modified_gmt":"2026-05-27T07:36:34","slug":"atrakcje-historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/devstaremasiwo.sprintproject.eu\/en\/atrakcje-historia\/","title":{"rendered":"Atrakcje historia"},"content":{"rendered":"\r\n
\r\n\r\n
\r\n\r\n
<\/div>\r\n\r\n
\r\n\r\n
\r\n\r\n
\r\n\r\n

Masiewo, wie\u015b z 300-letni\u0105 histori\u0105<\/h2>\n

Miejscowo\u015b\u0107 powsta\u0142a na miejscu dawnego uroczyska Masiewo, w kt\u00f3rym ju\u017c w XVII wieku znajdowa\u0142a si\u0119 smolarnia. W drugiej po\u0142owie XVIII wieku zbudowano tu du\u017c\u0105 fabryk\u0119 pota\u017cow\u0105 z urz\u0105dzeniami do przer\u00f3bki popio\u0142u drzewnego na sole potasowe. Dla obs\u0142ugi fabryki sprowadzono, g\u0142\u00f3wnie z Mazowsza, budnik\u00f3w, kt\u00f3rzy wyci\u0119li znacz\u0105cy obszar lasu. W 1792 roku fabryka pota\u017cu w Masiewie upad\u0142a, poci\u0105gaj\u0105c za sob\u0105 upadek popielarni pogorzelskiej, teremiskiej i budzkiej. Cz\u0119\u015b\u0107 z masiewskich budnik\u00f3w wyemigrowa\u0142a do Polski, lecz pozostali osiedlili si\u0119 jako rolnicy na wykarczowanych przez siebie gruntach. <\/p>\n

W ten spos\u00f3b powsta\u0142a wie\u015b, a przy niej folwark Masiewo. Przypisano do niego wsie Babi\u0105 G\u00f3r\u0119 i Olch\u00f3wk\u0119 i dzier\u017cawiono r\u00f3\u017cnym odobom jako folwark z tzw. dymami, czyli robocz\u0105 si\u0142\u0105 podda\u0144cz\u0105. Masiewskich Mazur\u00f3w, podobnie jak tych osiad\u0142ych w Pogorzelcach i Teremiskach, por\u00f3bowano przy tym przesiedli\u0107 na Wo\u0142y\u0144, wysi\u0142ki te podejmowa\u0142y zar\u00f3wno w\u0142adze polskie jak i p\u00f3\u017aniej rosyjskie. Mieli oni jednak dobre grunta, obfite sianokosy, zarabiali na robotach le\u015bnych, korzystali z odszkodowa\u0144, jakie p\u0142acono im za stratowane przez dziki, sarny i inne zwierz\u0119ta zasiewy. Okazali si\u0119 wi\u0119c oporni na oferty wyjazdu i potomkowie dawnych mazurskich budnik\u00f3w zamieszkuj\u0105 te wioski do dzisiaj. <\/p>\n

Ciekawa jest historia pobliskiej osady Czo\u0142o. Gdy w 1806 roku Napoleon rozgromi\u0142 Prusak\u00f3w pod Jen\u0105 i Auesterdtem, sporo Niemc\u00f3w wyemigrowa\u0142o ze swojej ojczyzny do Rosji; byli oni zwabieni pog\u0142oskami, \u017ce rz\u0105d rosyjski rozdaje kolonistom bogate, pszenicodajne grunta. Gromadka takich emigrant\u00f3w z Meklenburgii dotar\u0142a na Podlasie i osiad\u0142a w Puszczy Bia\u0142owieskiej w cz\u0119\u015bci Puszczy, kt\u00f3r\u0105 Caryca Katarzyna podarowa\u0142a Rumiancewowi. Stamt\u0105d wkr\u00f3tce przenie\u015bli si\u0119 na bezpa\u0144skie uroczysko Czo\u0142o, po\u0142o\u017cone obok grunt\u00f3w dawnej masiewskiej pota\u017cowni. Niemcy wyrobili troch\u0119 grunt\u00f3w ale szybko popadli w konflikt z dzier\u017cawczyni\u0105 folwarku Masiewa Pani\u0105 Szymanowsk\u0105-Sawaniewsk\u0105 i wynie\u015bli si\u0119 dalej na wsch\u00f3d. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich osiad\u0142a w Masiewie. Pozosta\u0142o\u015bci Czo\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 obecnie tu\u017c za granic\u0105, po stronie bia\u0142oruskiej, mie\u015bci si\u0119 w nich stra\u017cnica bia\u0142oruskiej Stra\u017cy Granicznej. Po polskiej stronie, w lesie, ok. 1 km. na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od ostatnich cha\u0142up Masiewa, pozosta\u0142 stary poniemiecki cmentarz z resztkami ewangielickich nagrobk\u00f3w. <\/p>\n

Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 Masiewo by\u0142o du\u017c\u0105, licz\u0105c\u0105 ponad 200 cha\u0142up wsi\u0105, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142y si\u0119 a\u017c dwie \u017cydowskie karczmy. Ludno\u015b\u0107 osady utrzymywa\u0142a si\u0119 z pracy na roli i w lesie. Mieszka\u0144cy, w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci prawos\u0142awni, ucz\u0119szczali na nabo\u017ce\u0144stwa do pobliskiej cerkwii znajduj\u0105cej si\u0119 w Cihavolji. Obecnie zar\u00f3wno cerkiew, jaki i cmentarz, na kt\u00f3rym znajduj\u0105 sie groby by\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Masiewa, znajduj\u0105 si\u0119 po stronie bia\u0142oruskiej.<\/p>\n

lipcu 1941 roku, w ramach akcji tzw. oczyszczania Puszczy Bia\u0142owieskiej inspirowanej przez Goeringa, hitlerowcy wysiedlili wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w Masiewa i spalili zabudowania wsi. Chodzi\u0142o o utworzenie wok\u00f3\u0142 Puszczy strefy niezamieszka\u0142ej, aby utrudni\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 partyzantom. Ludno\u015b\u0107 wysiedlona zosta\u0142a kilkaset kilometr\u00f3w na wsch\u00f3d. Do 1944 roku wie\u015b pozosta\u0142a bezludna. Goering sprowadza\u0142 do Puszczy Bia\u0142owieskiej zwierz\u0119ta m. in. z Afryki, pragn\u0105c wzbogaci\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 trofe\u00f3w my\u015bliwskich. Na polanie masiewskiej hodowane by\u0142o stado bawo\u0142\u00f3w afryka\u0144skich, kt\u00f3re wytrzebili wracaj\u0105cy wraz z przesuwaj\u0105cym si\u0119 frontem w 1944 roku mieszka\u0144cy Masiewa. Po wojnie tylko ok 1\/3 by\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w powr\u00f3ci\u0142o do swojej wioski, odbudowuj\u0105c spalone przez Niemc\u00f3w gospodarstwa. Byli w\u015br\u00f3d nich budowniczowie naszych gospodarstw, Tryby (rodzina Marczuk\u00f3w) i Zaharody (rodzina Kiczkaj\u0142o). Rozwija\u0142o si\u0119 rolnictwo, g\u0142\u00f3wnie jednak na w\u0142asne potrzeby bo podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania mieszka\u0144c\u00f3w Masiewa by\u0142 zawsze las. Praca przy jego piel\u0119gnacji i wyr\u0119bie, zbieranie runa le\u015bnego, poro\u017ca, obr\u00f3bka drewna to tradycyjne zaj\u0119cia miejscowych od ponad 250 lat.<\/p>\n

Bardzo powolny i kontrolowany proces kolonizacji osady oraz izolacja od odleg\u0142ej cywilzacji sprawi\u0142y, \u017ce tutejsza wie\u015b zachowa\u0142a sw\u00f3j wygl\u0105d sprzed kilkudziesi\u0119ciu lat. Jest to przyk\u0142ad miejsca w kt\u00f3rym zatrzyma\u0142 si\u0119 czas, utrwalaj\u0105c to co najcenniejsze: pi\u0119kn\u0105 i malownicz\u0105 drewnian\u0105 zabudow\u0119, oryginalny, szeregowy uk\u0142ad gospodarstw, tradycyjne stosunki spo\u0142eczne, a wszystko to zatopione we wspania\u0142ej przyrodzie Puszczy Bia\u0142owieskiej.<\/p>\n

Patronem Masiewa jest \u015awi\u0119ty Onufry<\/a>, \u017cyj\u0105cy na pocz\u0105tku IV wieku \u015bwi\u0119ty Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i Cerkwi prawos\u0142awnej pustelnik. Wed\u0142ug apokryf\u00f3w by\u0142 synem perskiego w\u0142adcy. Miejscem jego zamieszkania i dzia\u0142alno\u015bci by\u0142y tereny dzisiejszego Egiptu (Pustynia Tebaidzka).Wed\u0142ug legendy \u015bwi\u0119ty Pafnucy podczas poszukiwania miejsca pustelniczego spotka\u0142 nagiego starca zaro\u015bni\u0119tego d\u0142ug\u0105 brod\u0105. Tym starcem mia\u0142 si\u0119 okaza\u0107 \u015bw. Onufry, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 na pustyni 60 lat, a kt\u00f3rego co niedziel\u0119 odwiedza\u0142 anio\u0142 z komuni\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105. Onufry skona\u0142 na r\u0119kach \u015bw. Pafnucego 12 czerwca, jednak dok\u0142adana data \u015bmierci \u015bwi\u0119tego nie jest znana. Wed\u0142ug relacji Pafnucego ten eremita dorasta\u0142 we wsp\u00f3lnocie w Hermapolis. Wzoruj\u0105c si\u0119 na takich ascetach jak Jan Chrzciciel czy Eliasz \u017cy\u0142 samotnie na pustkowiu w okryciu z li\u015bci, \u017cywi\u0105c si\u0119 znalezionymi owocami i zio\u0142ami[1].Na wizerunkach przedstawiany jest zazwyczaj jako starzec z d\u0142ugimi, bia\u0142ymi w\u0142osami i brod\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 a\u017c do ziemi oraz przepask\u0105 z ga\u0142\u0119zi i li\u015bci, czasem ubranytylko w p\u0142aszcz z w\u0142asnych d\u0142ugich w\u0142os\u00f3w. By\u0142 or\u0119downikiem w sprawach wyboru ma\u0142\u017conka i posiadania potomstwa. <\/p>\n

Odpust z okazji \u015bwi\u0119ta patrona wsi odbywa si\u0119 co roku, zgodnie z kalendarzem prawos\u0142awnym, 22 czerwca. Z tej okazji przez wie\u015b przechodzi procesja z udzia\u0142em miejscowego popa oraz katolockiego ksi\u0119dza. W procesji niesiona jest ikona \u015awi\u0119tego i w jej obecno\u015bci \u015bwi\u0119cone s\u0105 domy mieszka\u0144c\u00f3w Masiewa. Wieczorem, w barwnych bia\u0142oruskich strojach, wyst\u0119puj\u0105 ludowe zespo\u0142y muzyczne. <\/p>\n

Co ciekawe, powi\u0105zanie Masiewa ze \u015awi\u0119tym Onufrym wynika z przedwojennej przynale\u017cno\u015bci wsi to parafii prawos\u0142awnej w Cihavolji, kt\u00f3rej ten \u015bwi\u0119ty jest patronem. Dla pozosta\u0142ych okolicznych wiosek patronem jest \u015awi\u0119ty Miko\u0142aj Cudotw\u00f3rca, pod wezwaniem kt\u00f3rego w Narewce znajduje si\u0119 XIX-wieczna cerkiew.  <\/p>\n \r\n

\r\n Go to gallery<\/a> <\/p>\r\n \r\n <\/div>\r\n\r\n <\/div>\r\n\r\n <\/div>\r\n\r\n

<\/div>\r\n\r\n <\/div>\r\n\r\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-55","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/devstaremasiwo.sprintproject.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/55","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/devstaremasiwo.sprintproject.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/devstaremasiwo.sprintproject.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/devstaremasiwo.sprintproject.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/devstaremasiwo.sprintproject.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/devstaremasiwo.sprintproject.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/55\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57,"href":"https:\/\/devstaremasiwo.sprintproject.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/55\/revisions\/57"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/devstaremasiwo.sprintproject.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}